Linggo, Mayo 26, 2024

Sa pag-iisa - salin ng tula ni Edgar Allan Poe

SA PAG-IISA
ni Edgar Allan Poe
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
12 pantig bawat taludtod

Noong ako'y bata, ako nga'y hindi pa
Katulad ng iba - hindi ko natanaw
Ang nakita nila - hindi ko madala
Ang mga hilig ko mula pa sa bukal
Mula pinagmulang hindi ko matangay
Yaring kalungkutan - hindi ko ginising
Ang puso sa tuwa sa parehong himig -
Tanang inibig ko'y - inibig mag-isa
Kaya - nang bata pa - sa madaling araw
Ng buhay kong tigib ng sigwa - ginuhit
Nang mula sa lalim ng buti't masama
Ang kahiwagaang bumalot sa akin -
Magmula sa agos, o kaya'y sa balong -
Mula pulang bangin niyong kabundukan - 
Mula sa araw na lumigid sa akin
Sa taglagas niyong tinina ng ginto
Mula sa pagkidlat niyong kalangitan
Nilampasan akong ito'y lumilipad -
Mula sa pagkulog, at maging sa unos -
At sa alapaap na siyang nag-anyo
(Na ilang bahagi ng Langit ay bughaw)
Ng isang diyablo sa aking pananaw -

* isinalin, ika-26 ng Mayo, 2024
* litrato mula sa google


ALONE
BY EDGAR ALLAN POE

From childhood’s hour I have not been
As others were—I have not seen
As others saw—I could not bring
My passions from a common spring—
From the same source I have not taken
My sorrow—I could not awaken
My heart to joy at the same tone—
And all I lov’d—I lov’d alone—
Then—in my childhood—in the dawn
Of a most stormy life—was drawn
From ev’ry depth of good and ill
The mystery which binds me still—
From the torrent, or the fountain—
From the red cliff of the mountain—
From the sun that ’round me roll’d
In its autumn tint of gold—
From the lightning in the sky
As it pass’d me flying by—
From the thunder, and the storm—
And the cloud that took the form
(When the rest of Heaven was blue)
Of a demon in my view—

Sabado, Hunyo 11, 2022

Pumokus

PUMOKUS

makaisang mali ka lang, deads ka
kaya pagsagot ay ingatan mo
babalik ka kasi sa umpisa
Streak One ka muli sa Sudoku

kaya magkonsentra ka, pumokus
na animo'y chess ang nilalaro
o algebra yaong tinutuos
nagsusuri ka ng buong buo

huwag mong hayaang magkamali
lalo't higit sandaan ang Streak
pumokus ka sa bawat sandali
nang sa Streak One ay di bumalik

iyan ang tangi kong mabibilin
sa mga Sudoku mahihilig
upang Streak, tuloy-tuloy pa rin
pumokus nang di basta madaig

- gregoriovbituinjr.
06.11.2022

Linggo, Mayo 22, 2022

Kandila sa Bantayog

KANDILA SA BANTAYOG

sa Bantayog ay nagsindi't nagtulos ng kandila
kasama ng ibang sa mahal nila'y nangulila
hanggang ngayon, bayani, martir, mga iwinala
ay di nililimot, naririto't ginugunita

lalo't anak ng diktador sa halalan nagwagi
yaong damdamin sa diktadura'y namuo muli
animo'y muling nadama ang naranasang hapdi
ng mga kaanak ng iwinala't nangasawi

nagtulos ako ng kandila bilang pagpupugay
sa mga bayaning sariling buhay ang inalay
para sa lipunang makataong kanilang pakay
para sa lipunang patas, pangarap nilang tunay

ang kandila'y nauupos subalit naging tanglaw
upang panibagong pag-asa'y ating matatanaw
simbolong sa dumatal na karimlan ay may ilaw
panahon nang magkaisa, mag-usap, at gumalaw

- gregoriovbituinjr.
05.22.2022

* nasa Bantayog ng mga Bayani ang makatang gala, at nakiisa sa programang puno ng pagtatanghal ng tula, awit at talumpati, 05.21.2022
* may bidyo na mapapanood sa kawing na:
https://www.facebook.com/103909035577656/posts/132546902713869/?app=fbl

Pambura

PAMBURA

buburahin ba nila ang totoong kasaysayan
ng bayan upang isulat ang kasinungalingan?

buburahin ba nila ang naganap sa kahapon
upang mag-imbento ng bagong kasaysayan ngayon?

buburahin ba nila ang nakaraang nangyari
na kalagayan daw noong diktadura'y mabuti?

buburahin ba nila yaong totoong salaysay
na panahong yao'y walang iwinala't pinatay?

buburahin ba nila ang himagsik na sumilang
dahil sa galit ng bayan sa diktadurang halang?

anong klaseng pambura ang kanilang gagamitin
upang nakasulat na kasaysayan ay pawiin?

napupudpod din ang pambura sa dulo ng lapis
pag sa kasinungalingan madla'y di makatiis

di nila hahayaang mangyari ang mga ito
di payag burahin ang kasaysayan ng bayan ko

- gregoriovbituinjr.
05.22.2022

Lunes, Mayo 16, 2022

Sa Solidaridad Bookshop

SA SOLIDARIDAD BOOKSHOP

kaisa ako ng Solidaridad Bookshop
sa pagbubuo ng samutsaring pangarap
para sa bayan at sa kapwa'y mapaglingap
lipunang makatao'y pinalalaganap

nabili ko rito'y librong mahahalaga
hinggil sa kasaysayan at literatura
hinggil sa sambayanan, sining at kultura
hinggil sa karunungang tunay na pangmasa

kinalakihan ko na ang bookshop na ito
pinuntahan na mula noong kolehiyo
sa pagbabasa'y natuto, nagpakatao
pinaglingkuran ang bayan, uring obrero

maraming salamat kay F. Sionil Jose
sa mga binahaging kaalaman dine
tumibay ang prinsipyo't ako'y nakumbinsi
magsulat para sa masa, di pangsarili

sadyang sulit ang pagbabasa't pagsisikap
sa mga aklat at kaalamang natanggap
muli, mabuhay ang Solidaridad Bookshop
salamat, noon pa'y natagpuan kong ganap

- gregoriovbituinjr.
05.16.2022

Linggo, Mayo 15, 2022

Magkatoto

MAGKATOTO

I

sa saknong bilang isangdaan apatnapu't siyam:
tila si Florante'y inabot na ng siyam-siyam
nakagapos sa puno't baka papakin ng langgam
nang dumating si Aladin, mabuti't di nasuklam

si Florante ay Kristyano, si Aladin ay Moro
subalit nangyari sa kanila'y tila pareho
sabi pa'y "taga-Albanya ka, at ako'y Persyano"
dagdag pa "ikaw ay kaaway ng baya't sekta ko"

"sa lagay mo ngayo'y magkatoto tayo" ang sabi
ni Aladin sa nakagapos doong si Florante
itinuring na katoto, kaibigan, kumpare
iniligtas si Florante sa leyong sisila dine

II

katatapos lamang ng halalan sa aking bayan
at tila ba may nagbabanta sa katotohanan
mawawasak nga ba ang historya't paninindigan
kinakaharap na ito'y paano lalabanan

sa panahon ngayon, nais kitang maging katoto
upang katotohanan ay ipaglabang totoo
historical revisionism ba'y makakapwesto
upang baguhin ang kasaysayan ng bansang ito

O, mga katoto, ano bang dapat nating gawin
upang magapi ang historical revisionism
aba'y tinding banta nito sa kasaysayan natin
iligtas ang bayan sa ganitong banta't usapin 

- gregoriovbituinjr.
05.15.2022
* litrato mula sa aklat na Florante at Laura, at sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 597

Biyernes, Mayo 13, 2022

Lipunang Makatao: Sagot sa Kantang "Bagong Lipunan"

LIPUNANG MAKATAO: SAGOT SA KANTANG "BAGONG LIPUNAN"
Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Kampanyahan pa lang ay pinatutugtog na sa trompa o MPT ng BBM ang "Bagong Lipunan". Ang kantang pinauso noong panahon ng batas-militar, noong panahon ng diktadura. At ngayong malaki ang kalamangan ni BBM kay Leni sa halalan, at pag sumumpa na bilang pangulo si BBM, tiyak muling iilanglang sa himpapawid ang kanta ng diktadura - ang "Bagong Lipunan".

Nakakasuka, pag alam mo kung ano ang awiting iyon. Ideyolohikal, kanta ng panahon ng diktadura, noong panahong maraming paglabag sa karapatang pantao, maraming tinortyur, kinulong at iwinala na hanggang ngayon ay hindi pa nakikita. Kumbaga, labanan din ito ng kultura. Kaya balikan natin ang isa pang awiting mas nararapat na kantahin ng ating mamamayan, ang "Lipunang Makatao". Lagi itong inaawit sa mga pagtitipon ng manggagawa't maralita. Lagi itong inaawit ng grupong Teatro Pabrika sa mga pagkilos, bagamat karaniwang ang salitang "kaibigan" ay pinapalitan nila ng "manggagawa". Lagi namin itong inaawit. Lagi ko itong inaawit.

Dalawang magkaibang kanta - Bagong Lipunan at Lipunang Makatao. Anong klaseng lipunan nga ba ang nais tukuyin ng magkatunggaling awiting ito? Magkaibang liriko ng awitin. Kanta upang disiplinahin ang mamamayan. Awit hinggil sa kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan ng mamamayan. Dalawang magkatunggaling awit. Labanan ng mga uri. Kapitalista laban sa manggagawa. Burgesya laban sa dukha. Trapo laban sa tinuturing na basahan. Mapagsamantala laban sa pinagsasamantalahan. Mapang-api laban sa inaapi.

Mas matindi rin ang "Lipunang Makatao" kaysa "Bayan Ko" na sinulat ni Jose Corazon de Jesus. Ang lipunan ay pandaigdigan, hindi lang pambayan. Dapat palitan ang sistema ng lipunan, hindi lang paalisin ang dayuhan. Dapat lumaya sa pagsasamantala, hindi lang paglaya sa kuko ng agila o dragon.

Ang awiting "Lipunang Makatao" ay titik ni Resty Domingo na nagwagi ng unang gantimpala sa isang patimpalak ng awit noong 1988. Awitin itong makabagbag-damdamin pag iyong naunawaan ang ibig sabihin ng awit. Talagang titindig ka para sa prinsipyo ng isang lipunang malaya at makatao, isang lipunang walang pagsasamantala ng tao sa tao.

Bilang aktibistang makata, nais kong balikan, ituro, at ipabatid sa mga manggagawa't maralita ang awit na "Lipunang Makatao" bilang pangontra sa "Bagong Lipunan". Narito po ang liriko ng awit, na sinipi mula sa cover ng cassette tape album na pinamagatang "Haranang Bayan", na inihandog ng Teatro Pabrika sa pakikipagtulungan ng Philippine Educational Theater Association (PETA), na inilunsad noong mga unang bahagi ng 1990s.

Awit:
LIPUNANG MAKATAO

Solo:
Luha'y dumadaloy sa mugto mong mga mata
Larawan mo'y kalungkutan at kawalan ng pag-asa
Magagandang pangarap sa buhay mo'y di makita
Nabubuhay ka sa panahong mapagsamantala.

Koro:
Gumising ka, kaibigan, ang isip mo'y buksan
Dapat mong tuklasin ang tunay na kadahilanan
Bakit may naghihirap na gaya mo sa lipunan
At sa dako roo'y hanapin ang kasagutan.

Tama ka, kaibigan, sila nga ang dahilan
Ang mapagsamantalang uri sa lipunan
Likhang yaman natin, sila ang nangangamkam
Na dapat mapasaatin at sa buong sambayanan.

Koro:
Tumindig ka, kaibigan, tayo nang magpasya
Panahon nang wakasan ang pagsasamantala
Sa diwa ng layunin tayo'y magkaisa
Lipunang makatao'y itindig ng buong sigla
Buong Sigla.

(Instrumental)
(Acapela ng koro)
(Ulitin ang koro kasama ng instrumento)

Tumindig ka, kaibigan, tayo nang magpasya.